Textbox Section

Deel dit bericht

 


Published


Datum: donderdag 22 november 2018

Tijd: 12.00 – 12.45 uur

Klik hier om te registreren voor dit gratis webinar.

Sturen op maatschappelijk resultaat: maar hoe dan?!

Iedere keer dat een raadslid of Tweede Kamerlid vraagt om ‘grip’ op het sociale domein, zit er aan het einde van de dag weer een professional of burger vijftien minuten langer formulieren in te vullen. En ondanks al die administratie komen de tekorten en overschotten in het sociaal domein telkens volledig uit de lucht vallen. De mogelijkheden tot ingrijpen die gemeentebesturen vervolgens tot hun beschikking hebben, lijken zich te beperken tot twee mogelijkheden om te sturen op volume: de hoeveelheid geld of de hoeveelheid zorg. Dat kan en moet anders!

Gemeenten hebben nu een uitgelezen kans transformatie van zorg in te zetten door te starten met een uitgewerkte, concrete visie op het gehele sociale domein en het benoemen van gewenste maatschappelijke resultaten. Door maatschappelijke resultaten en ambities te formuleren, helpen we zorgorganisaties zich anders in te richten: van het draaien van gestandaardiseerde zorgproductie in minuten of producten naar een systeem waarbij zorgorganisaties maatwerk kunnen bieden aan hun cliënten. Dat vergt uitwerking op alle vlakken: van de wijze van organiseren van werken in sociale wijkteams tot andere vormen van bekostiging.

Het is heel goed mogelijk om als gemeente en gemeenteraad te sturen op maatschappelijk resultaat en concrete keuzes te maken over de inzet en bekostiging van zorg samen met burgers en zorgaanbieders. Maar de vraag die dan gesteld wordt is: hoe dan?!

In dit webinar leggen we op een heldere en eenvoudige manier de principes uit van het gedachtengoed dat we al vanaf 2013 doorontwikkelen. We lichten de peilers van de monitor maatschappelijk resultaat toe en leggen uit hoe we komen tot het meetbaar maken van maatschappelijk resultaat. We praten niet vanuit de theorie maar vertellen hoe de verschillende gemeenten ieder hun eigen weg hebben gevonden in het toepassen van de monitor. Praktijkverhalen die we niet mooier maken dan ze zijn. Maar die jou wel een goed beeld geven van de praktische toepassingsmogelijkheden.

We zien u graag online op 22 november.

Je kunt hier registreren voor dit gratis webinar.

Na registreren ontvangt u een bevestigingsmail met informatie hoe u dit webinar kunt volgen op 22 november.


Published


Welkom bij deel drie van het blog-feuilleton ‘Het streepje dat zijn eigen wereld werd’. Dit blog-feuilleton gaat in op het begrippenpaar ‘leefwereld’ en ‘systeemwereld’; een begrippenpaar dat in notities vaak aan de filosoof / socioloog Jurgen Habermas wordt gekoppeld. In het vorige blog ben ik ingegaan op de duiding van het begrip ‘leefwereld’. In dit blog ga ik meer in detail in op de vraag: ‘Wat moeten we met het begrip ‘systeemwereld’?’

Vorige week hebben we besproken dat de ‘leefwereld’ bij Habermas bestaat uit drie componenten: 1) de persoon, 2) de samenleving en 3) de cultuur. Samenwerkingsverbanden binnen die ‘leefwereld’ vereisen communicatieve handelingen. De ‘leefwereld’ is de plek waar dat communicatief handelen in samenkomt. In de theorie van Habermas staat het communicatieve handelen centraal om samenwerkingsverbanden aan te gaan.

De ‘leefwereld’ heeft de taal nodig om te communiceren en argumenten uit te wisselen. Habermas constateert echter dat, met de opkomst van de productiemaatschappij in de 19e eeuw, we er met overleg alleen niet meer komen. Daarin is geen ruimte om alle dingen tussen alle belanghebbenden op basis van goed naar elkaar luisteren en argumenteren te wikken en te wegen, water bij wijn te doen, consensus op te zoeken. Dat gaat daar niet.

Systemen.

Habermas stelt dat met de komst van de productiemaatschappij ook sturingsmedia zijn ontstaan. Deze sturingsmedia noemt Habermas de ‘systemen’. Hij onderscheid daarin de systemen op basis van 1) geld, 2) markt en 3) bureaucratie. Habermas zet de handelingstheorie en de systeemtheorie naast elkaar.

Deze ‘systemen’ dwingen de leden van de samenleving zicht te gedragen zoals het voor het systeem gunstig is. Het systeem heeft als intrinsiek kenmerk dat het zich probeert te handhaven. De systemen dringen hiermee de ‘leefwereld’ van de leden van de samenleving binnen en legt zijn imperatieven aan die ‘leefwereld’ op. Habermas noemt dit ‘Het kolonialiseren van de leefwereld door de systemen’.

Habermas heeft als diagnose dat in onze huidige samenleving het evenwicht verstoord is tussen enerzijds de communicatieve interacties waarin mensen overeenstemming bereiken over de organisatie van de samenleving (op basis van communicatieve handelingen) en anderzijds de oncontroleerbare systemen, zoals de economie en de staat, waarin de samenleving als het ware automatisch tot stand komt.

De hedendaagse samenleving ontstaat op twee fundamenteel verschillende manieren, die Habermas omschrijft met de termen ‘leefwereld’ en ‘systeem’. Deze interne contradictie verscheurt de huidige samenleving. Er is een steeds verdergaande rationalisering.

Communicatie tussen leden van de samenleving, gericht op met elkaar spreken en luisteren naar elkaars argumenten, wordt (is) vervangen door het innemen van instrumentele rationaliteit (geld en bureaucratie). De verbinding tussen taalhandelingen en argumenten wordt doorgesneden, de taal verarmt en wordt vervangen door het hanteren van formele regels om gehoorzaamheid af te dwingen.

Zijn kritiek op de huidige samenleving is dat ze verscheurd wordt door een interne contradictie. Hij stelt dat de feitelijke toestand van onze maatschappij in strijd is met de morele en andere normen die vereist zijn om samen te leven. Deze verscheurdheid ervaren we als individu als we in gesprek zijn met representanten van de systemen, zoals bijv. onze banken en instellingen van de overheid (landelijk en lokaal).

Er is geen systeemwereld!

Habermas maakt in zijn theorie onderscheid tussen de begrippen ‘leefwereld’ en ‘systemen’. Het begrip ‘systeemwereld’ als zodanig hanteert hij niet. Ook is het niet zo dat er in de denkbeelden van Habermas twee werelden zijn: een systeemwereld en een leefwereld. Het denken in twee werelden is meer is van Plato. Zijn gedachtegoed heeft zich hardnekkig verankerd in ons westerse denkraam. Maar dat terzijde.

Bij Habermas is er sprake van maar één wereld; de leefwereld. Daarnaast zijn er systemen. De crux zit er in dat die systemen, vanuit hun drang om zich te handhaven, de leefwereld kolonialiseren, de leefwereld aan zich willen onderwerpen, de regels daarin bepalen, etc. Maar daarmee is er nog steeds één wereld; de leefwereld!

Het is dan ook geen kwestie van ‘moeten’ kiezen (tussen leefwereld en systeemwereld), maar van ontdekken hoe we systemen dienstbaar maken aan de ontwikkeling van de leefwereld; onze leefwereld. We hebben immers ook baat bij systemen, zijn geneigd om ons er naar te voegen en als het even kan introduceren of versterken we systemen (geeft houvast, reduceert complexiteit, etc.).

Epiloog

Hoe is het begrip ‘systeemwereld’ dan in al die notities geslopen en aan Habermas toegedicht. Het is een mysterie. Het zou kunnen zijn dat we door de mondelinge overdracht van het begrippenpaar (er is immers geen vertaling van dit werk van Habermas uit het Duits naar het Nederlands) iets zijn gaan doen als het noemen van ‘systeem en leefwereld’, dit klinkt in onze taal net zoals ‘systeem- en leefwereld’. Opeens hebben we een koppelteken! En dat koppelteken krijgt er dan in de geschreven taal een eigen wereld bij.

Klinkt aannemelijk, maar het blijft wel een misvatting. Daarom deze oproep aan allen die op basis van ‘copy/paste’ hun notities in elkaar knutselen. Neem niet zomaar een annotatie over, tenzij je dit blog als basis neemt. Dan mag het natuurlijk wel ;)

Bedankt voor het lezen!


Published


Het is een mooie kans om vanuit de samenwerking tussen de ggz en het sociaal domein aan participatie en sociale inclusie te werken. Want als je bedenkt dat 42% van de mensen ooit in het leven een psychische aandoening krijgt, dan is het heel raar dat we daar zo weinig mee doen.”

Samen met Kenniscentrum Phrenos heeft jb Lorenz een trainingsaanbod ontwikkeld om met gemeenten en wijkteams de ondersteuning van mensen met psychische problemen, een licht verstandelijke beperking en/of multiproblematiek verder te ontdekken en te ontwikkelen.

Wij zijn trots op deze samenwerking en stellen Phrenos daarom graag aan jullie voor! Aan het woord is Dorothé van Slooten van het kenniscentrum.

Wat is de expertise van Kenniscentrum Phrenos?

“Phrenos is een kenniscentrum en houdt zich bezig met alles wat raakt aan het herstel en de participatie van mensen met een ernstige psychische aandoening. Dat doen we door kennis te verzamelen en te verspreiden, en door mensen en ideeën te verbinden. De thema’s waar wij ons concreet op richten lopen uiteen van de inzet van ervaringsdeskundigheid en de werkplaats Herstelonderzoek tot aan concrete methodieken om mensen met psychische aandoeningen te begeleiden naar werk, en goede ondersteuning van mensen met een vroege psychose, zodat je in de eerste fase van psychische klachten zo goed mogelijk je leven kunt blijven opbouwen.”

Wat gaan we de wijkteams bieden?

“Het gaat om zowel ontdekken als ontwikkelen. Steeds meer mensen met psychische problemen maken actief deel uit van de samenleving. Dat is positief, maar de samenleving is daar nu niet op ingesteld. Gemeenten en wijkteams zien dat hun doelgroep verandert en dat mensen in de wijk te maken krijgen met mensen met psychische problematiek of verward gedrag. Wij helpen de wijkteams om daar mee om te gaan. Dat doen we door te ontdekken welke expertise er is, wat wijkteams zelf kunnen bieden en wat zij daarbij verder nog nodig hebben.”

En waarom onze samenwerking?

“We zijn enthousiast over de Academie Sociaal Domein. Als je alleen al kijkt naar de ambulantisering, zie je dat samenwerking tussen domeinen steeds belangrijker wordt. En tegelijkertijd vinden we dat moeilijk. We hebben allemaal onze eigen expertise, taal en cultuur. De stap naar het verbinden van systemen, financiële stromen en werkwijze valt niet mee. Het mooie van de Academie Sociaal Domein is dat het een concrete handreiking biedt en wij als Phrenos kunnen daar juist vanuit onze ggz-expertise een bijdrage aan leveren.”

ZonMw-subsidie voor gemeente

Om gemeenten te helpen bij deze veranderende verantwoordelijkheden, biedt het Actieprogramma ‘lokale initiatieven voor mensen met verward gedrag’ van ZonMw éénmalig aan gemeenten een financiële impuls om te starten met een op maat gemaakt trainingsplan voor medewerkers binnen het gemeentelijk domein.

Nieuwsgierig of meer weten over de mogelijkheden? Neem contact op met Ingrid Schepers via ingrid@jblorenz.nl of 010-3040186; zij helpt u met het aanvragen van subsidie en het opstellen van een trainingsaanbod op maat.

De Academie Sociaal Domein – onderdeel van jb Lorenz – versnelt het lerend vermogen van mensen in het sociaal domein.