In passende hulp en ondersteuning bij verward gedrag heeft alles met alles te maken. Het vervoer, de beoordeling, de overdracht van de ene hulpverlener naar de andere. De afstemming tussen alle betrokken partijen is soms niet zo eenvoudig. 7 Midden-Limburgse gemeenten kregen hulp vanuit de Vliegende Brigade +.

Mensen die verward gedrag vertonen, hebben recht op een goede beoordeling van hun situatie, en dan het liefst niet in een politiecel. De 7 samenwerkende gemeenten van de regio Midden-Limburg zochten samen met hun partners naar een passende manier om mensen te kunnen vervoeren en te beoordelen. Maar het bleek nog niet zo eenvoudig om alle lijntjes goed met elkaar te verbinden. Alleen al omdat er veel onduidelijk is over wie wat moet doen. Daniëlle van Bilzen, beleidsmedewerker bij de gemeente Roermond: ‘Bij ons was bovendien het probleem dat we in deze relatief dunbevolkte regio geen intramurale ggz-voorziening hebben. Er was dus geen logische bestaande plek waar we op 24-uursbasis de beoordelingsfunctie konden onderbrengen. Uiteindelijk is het gelukt om die onder te brengen bij de PAAZ (Psychiatrische Afdeling Algemeen Ziekenhuis) als bestaande voorziening.’

Ontbrekende beleidsinformatie

De regio Noord- en Midden-Limburg was al gestart met een pilot voor het vervoer van mensen met verward gedrag, één van de andere bouwstenen rond verward gedrag. Daarbij was Bianca den Outer als expert van de Vliegende Brigade + aangeschoven. Vanuit het organiseren van vervoer kwam het afstemmingsvraagstuk rond de beoordeling naar voren. Samir Azerki, collega van Van Bilzen bij de gemeente Roermond: ‘Het punt was niet alleen een ontbrekende 24-uursvoorziening en discussies over het organiseren van passend vervoer. Het ontbrak daarnaast aan goede beleidsinformatie.

Wat is er nu echt aan de hand? Hoe krijgen we de werkelijke behoeften rond vervoer, beoordeling en de daarop volgende opvang in beeld?

In de pilot kunnen we in elk geval een paar zaken voorlopig goed oplossen, en het is meteen een manier om uit te zoeken hoe de situatie er precies uitziet.’

Gezamenlijke opdracht

Een duidelijke hobbel voor de regionale samenwerking – en die werd in heel Nederland ervaren – is de onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, en in het verlengde daarvan de financiering van de beoordelingsfunctie. Van Bilzen: ‘Bianca was hier al in huis voor de pilot rond vervoer. Toen we daarbij ook dit vraagstuk tegenkwamen, hebben we het meteen opgepakt.’ De ervaringen in Roermond konden door Den Outer worden meegenomen in de ‘Handreiking Organisatie en financiering van de beoordelingsfunctie voor mensen met verward gedrag’. Van Bilzen: ‘Naar die handreiking hebben we echt met smart zitten uitkijken. Die maakt heel helder hoe de verantwoordelijkheden wettelijk liggen, waardoor het gesprek tussen de partijen veel makkelijker kon verlopen. Er is veel minder discussie over wie nu wat moet doen. Voor je het weet zit je toch een beetje naar elkaar te kijken, terwijl we een gezamenlijke opdracht hebben. Dat besef begint nu echt te groeien, zodat je ook samen stappen kunt gaan zetten.’

Plooien gladstrijken

Volgens Azerki is een meerwaarde van de Vliegende Brigade + dat een expert vanuit een onafhankelijke rol het onderlinge gesprek kan vlottrekken. ‘Je moet veel investeren in de relatie en daarbij kan een expert een aanjaagfunctie hebben. Dat heeft ervoor gezorgd dat we onlangs de verbinding hebben kunnen leggen met de zorgverzekeraars en het zorgkantoor, waardoor we snel wat plooien konden gladstrijken. Vanuit haar expertrol brengt Bianca niet alleen inhoudelijke kennis in, ze is dus ook een procesbegeleider.’ De regio doet nu een jaar lang een proef met alternatief vervoer – dus niet langer door de politie – gekoppeld aan het verzamelen van informatie over de behoeften aan vervoer, beoordeling en de-escalerende opvang. Daarbij horen een paar duidelijke evaluatiemomenten om de koers eventueel tussentijds bij te stellen. Van Bilzen: ‘Iedereen heeft zijn commitment uitgesproken om samen hieraan te werken. En er liggen afspraken voor een goed werkproces voor de beoordeling, waardoor die niet langer in alle gevallen in een politiecel hoeft plaats te vinden. Vanaf 1 juni 2018 is hiervoor in de PAAZ een passende ruimte. Dat is een mooi resultaat.’


Over Bianca

‘Roermond is voor mij een schoolvoorbeeld van hoe je in korte tijd op een hoog kwaliteitsniveau de situatie voor mensen die in de war zijn kunt verbeteren. In een politiecel worden opgevangen voor een beoordeling, dat is onvergelijkbaar veel slechter dan in een goede zorgomgeving tot rust kunnen komen. Het uitgangspunt van de Vliegende Brigade + is dat je als expert een dienende rol hebt. Je bent faciliterend in de regionale samenwerkingsrelatie.’

Als onafhankelijke expert verhelder ik wat er in het proces gebeurt en vanuit mijn overzicht van de ontwikkelingen kan ik relevante kennis en informatie aandragen. Mijn stijl is daarbij vooral ook concrete actie initiëren, dus samen dingen doen. Zo is ook die handreiking tot stand gekomen. Vanuit een heel concreet probleem – dat in veel regio’s speelt – ben ik samen met andere deskundigen gaan uitzoeken hoe het zit. Dan leg je de bestuurlijke problemen open op tafel, probeer je de financieringsknopen te ontwarren en schrijf je op hoe regio’s daar samen uit kunnen komen. Ik vind het mooi om met input van mensen uit de regio een hulpmiddel te maken, dat – met de logo’s van VNG, Zorgverzekeraars Nederland en GGZ Nederland erop – anderen weer verder kan helpen.

Wilt u ook een expert inschakelen? Vraag subsidie aan!

Werkt u met uw partners aan een goed werkende aanpak voor mensen met verward gedrag, maar komt u er alleen niet uit? Schakel dan met behulp van een subsidievoucher van ZonMw een expert in van de Vliegende Brigade +. De Vliegende Brigade + bestaat uit een team van experts (en organisaties) met kennis van onderdelen of bouwstenen van de aanpak voor mensen met verward gedrag. U kunt eenvoudig een aanvraag indienen voor een voucher van maximaal € 10.000,- waarmee u de expert kunt bekostigen. Op www.zonmw.nl/vouchersvliegendebrigade vindt u het aanvraagformulier, een overzicht van de experts en meer informatie over de vouchers. Ook vindt u daar informatie over hoe u uzelf kunt aanmelden als expert.