Published


Privaat kapitaal in de zorg. Over het algemeen reageren mensen binnen en buiten de zorg direct met weerstand en bezwaren. Winst maken op zorg dat gefinancierd wordt met behulp van publieke gelden. Dat kan niet en past niet, is de algemene teneur. Gevreesd wordt voor korte-termijn winstbejag van grote investeringsmaatschappijen. Een doembeeld voor iedereen. De plannen van minister Schippers om winstuitkeringen onder strenge voorwaarden toe te staan in de ziekenhuissector is in ieder geval tot na de verkiezingen niet bespreekbaar. Te controversieel en een te heikel onderwerp in verkiezingstijden.

Burgers willen de best mogelijke zorg die er is en lijken vooralsnog niet bereid meer te betalen voor zorg of een kleiner basisverzekeringspakket te willen accepteren. Sparen voor zorg in de toekomst is voor veel mensen in deze tijden ook geen wenkend perspectief als oplossing voor de (financiële) problemen van de zorgsector op lange termijn. Terwijl de zorgkosten met 4 tot 5% per jaar oplopen. In 2014 wordt 4% van ons nationaal inkomen besteed aan zorg.

Ziektekostenverzekeraars maken een terugtrekkende beweging als het gaat om financiering vanwege de aangescherpte kapitaaleisen voor hun eigen organisaties. Ondertussen raken de reserves bij zorgorganisaties op en staan veel zorgorganisaties op de rand van het faillissement.

Maar door nu niets te doen, lossen we zeker niets op. De (zorg)wereld heeft geen pauzeknop. Inmiddels zoeken bestuurders van zorgorganisaties noodgedwongen naarstig naar financiële middelen om hun zorginfrastructuur in stand te houden en ontmoeten zij private investeerders die zien dat het loont om te investeren in wankele, aan de rand van faillissement staande zorgorganisaties. Want investeren in zorg loont; rendementen van 15 tot 20% zijn mogelijk, naar zeggen van investeerders. En terwijl de politiek en de zorg zelf  een normatieve discussie blijven voeren over de instroom van privaat geld door middel van het toestaan van winstuitkeringen of zelfs verkiezen helemaal niet meer te discussiëren over deze ingewikkelde materie, komen investeringsmaatschappijen via de achterdeur alsnog binnen bij zorgorganisaties.

Tegen deze achtergronden sluipt privaat kapitaal de zorgsector binnen of komen complete zorgorganisaties in handen van private investeerders. Dat lijkt mij nou juist de ontwikkeling waarvoor iedereen zo bang is….. Bestuurders van zorgorganisaties lijken de ontwikkelingen te ontkennen en verzetten zich; private investeerders zijn welkom, maar er mag niet teveel rendement gemaakt worden en ze mogen zich vooral niet met de zorginhoud of de organisatie daarvan bemoeien.

Over de ontwikkelingen dat investeerders in Nederland op zoek zijn naar mogelijkheden ziekenhuizen of andere zorgorganisaties over te nemen, kun je van alles vinden. Feit blijft dat er linksom of rechtsom kapitaal nodig is in de zorg. Nieuwe technologieën en behandelmethodes volgen elkaar in snel tempo op, de burger wil partner zijn in zijn of haar eigen behandeling en betrokken bij de keuzes die daarin gemaakt worden maar is vooralsnog niet bereid of in staat hier zelf gedeeltelijk voor te betalen. Dat alles trekt een wissel op zorgprofessionals.

Publiek-private (maatschappelijke) samenwerkingsverbanden organiseren zou een van oplossingsrichtingen kunnen zijn voor de uitdagingen waarvoor zorgorganisaties en overheid de komende jaren komen te staan. Het vehikel is zeker geen oplossing voor alle problemen. De hybride bekostigingssystematiek in de zorg bijvoorbeeld werkt steeds minder goed en voorlopig is daar nog geen oplossing voorhanden.

Publiek private samenwerkingsverbanden zijn heel complexe samenwerkingsverbanden en er is nog niet veel ervaring in Nederland op dit gebied. Maar het doorontwikkelen van publiek private samenwerkingsverbanden kan er wel voor zorgen dat risico’s belegd worden bij partijen die daarvoor het best zijn toegerust en kan ervoor zorgen dat privaat geld op een transparante manier de sector binnengeloodst wordt en ingezet wordt ten dienste van de zorginhoud. Met alleen kostenbeheersing gaan we er niet komen. Zorg zal slimmer en beter georganiseerd moeten worden en innovatie is broodnodig. Dat kun je als zorgsector niet alleen.

Zorgsector en private investeerders zouden met elkaar een goede zorginfrastructuur in stand kunnen houden, inclusief een gezonde bedrijfsvoering. Dat is een win-win-win situatie voor iedereen; de zorgorganisatie kan doen waartoe deze op de wereld is en goed in is; zorg verlenen. Met behulp van een gezonde bedrijfsvoering, die de continuïteit van zorg waarborgt en investeerders een duurzaam rendement oplevert . Daar varen de gebruikers van zorg, wij allemaal dus, allemaal wel bij.