Published


Gemeenten worstelen nu al meer dan twee jaar met de decentralisatie van de zorg. Het is aan elke gemeente om een eigen aanpak te organiseren en dit leidt niet altijd tot succes. De wettelijke taak om zorg, werk en inkomen en wonen met elkaar te laten samenwerken is voor gemeente al lastig in te vullen. Maar Den Haag is nog niet klaar met decentraliseren want ook de omgevingswet komt er in 2019 aan.

De Omgevingswet heeft als uitgangspunten: minder en overzichtelijkere regels, meer vertrouwen en meer ruimte voor initiatieven en lokaal maatwerk. Daarvoor worden er vele wetten samengevoegd tot één nieuwe wet. Deze wet zorgt er voor dat elke aanvraag voor vergunning, bouwproject of het aanleggen van een parkje door het zelfde loket loopt. Dit nieuwe loket is decentraal georganiseerd en is toegankelijk voor de burgers van die gemeente of regio.

Is jouw gemeente klaar voor de omgevingswet?

Daarnaast biedt het ruimte voor burgerparticipatie of participatie vanuit het bedrijfsleven om inspraak te hebben in de ruimtelijke ordening van de lokale gemeente. Daarmee komt dus net als bij de WMO, Jeugdwet en participatiewet de taak voor de gemeente om in gesprek te gaan met burgers en bedrijven.

Wat gaat de omgevingswet betekenen voor gemeenten?

Na lang beraad zijn er door het ministerie IenM in samenspraak met vele belangenorganisaties vier (ontwerp) Algemene Maatregelen van Bestuur geformuleerd. Deze AMvB’s gelden als doelstellingen en vormen de basis van de omgevingswet. Ze hebben voor de verschillende partijen (burgers, publiek & privaat) elk zijn gevolgen waar de gemeente als verantwoordelijke rekening mee moet houden. Hieronder staat een opsomming van de AMvB’s met een korte beschrijving. Ook staan er korte samengevatte taken die aan de gemeente zijn.

Het is aan jou, de lezer, om te beoordelen in hoeverre dit haalbaar is.

  1. Eenvoudiger regels, die inzichtelijk zijn en eenvoudiger in gebruik

“Partijen in het fysieke domein moeten zich kunnen concentreren op de inhoud van de opgave; de regels ondersteunen het vinden van een oplossing maximaal. Het huidige omgevingsrecht wordt als te complex ervaren; in een goede toepassing gaat veel energie zitten en dan nog is de uitkomst niet goed voorspelbaar.”

  • De beoordeling van bouwplannen moet niet plaatsvinden op basis van regels maar op grond van meerwaarde.
  • Als de spelregels eenvoudig blijven kan het publieke belang voorop komen te staan.
  • De overheid moet in meer kennis over regels voorzien.
  1. Samenhangende benadering van de leefomgeving.

Het is de taak aan de gemeente om te ontschotten

“Het omgevingsrecht moet gaan over de integrale benadering van de leefomgeving, waar in het gegroeide stelsel onderwerpen teveel apart staan en bij de toepassing grote inspanning nodig is om samenhang aan te brengen.”

  • Het is de taak aan de gemeente om te ontschotten.
  • Van meerdere wetten over meerdere afdelingen naar één wet breed en integraal gedragen.
  1. Grotere bestuurlijke afwegingsruimte met meer ruimte voor gebiedsgericht maatwerk

“De opgave is de overheid meer zeggingskracht te geven én meer flexibiliteit te bieden bij het bereiken van doelen.”

  • De gemeenten bepalen hoe groot en doorslaggevend de participatie is van partijen buitenaf.
  • Bureaucratie bepaalt de toegankelijkheid en participatie in een gemeente.
  • Een actieve overheid is dan geen overheid die alles regelt, plant en uitvoert. Het is veel meer een overheid die faciliteert en uitnodigt.
  1. Betere en snellere besluitvorming

“Snellere besluitvorming betekent in minder tijd conclusies bereiken; betere besluitvorming duidt op resultaten met meer kwaliteit.”

  • De omgevingswet biedt de mogelijkheid om één bijeenkomst alles op te richten en tot een integrale aanpak te komen.
  • Projecten kunnen nu doormiddel van dialoog opgezet worden in plaats van het doorlopen van honderden juridische procedures.

De taak aan de gemeente is nu om het voortouw te nemen en zich voor te bereiden op de omgevingswet die komen gaat. Al over twee jaar moet de wet goed functionerend van start gaan. Vanuit de ervaringen in de WMO, jeugdwet en participatiewet is te verwachten dat het voor gemeente nog een lastige klus zal zijn om de omgevingswet effectief te kunnen implementeren. Het vraagt namelijk een hoop van de organisatie om flexibel om te gaan met het beleid. Daarnaast moet er met durf en lef gestuurd worden zonder de controle te verliezen. Is jouw gemeente hier klaar voor?


Zelf aan de slag met de omgevingswet

Gemeente en zorginstellingen kunnen zich nu al op de nieuwe wet voorbereiden. Er zijn al verschillende pilots waarin gemeenten aan de slag zijn met Omgevingsvisies en Omgevingsplannen. Zo zijn er pilots waarbij gemeenten al vooruit kunnen lopen op het omgevingsplan door met de Crisis- en herstelwet te experimenteren. Zij mogen daarbij de reikwijdte van het bestemmingsplan verbreden van ‘goede ruimtelijke ordening’ naar een ‘gezonde en veilige fysieke leefomgeving’. Het kan interessant zijn om daar nu al bij aan te sluiten.

Voor meer informatie klik hier